Niet de stof is het probleem. De papieren zijn het.
Negen klassen, ruim drieduizend UN-nummers, drie verpakkingsgroepen en een vervoersdocument dat compleet moet zijn voordat het voertuig de poort uit rijdt. Dit is het naslagwerk waarin het uit elkaar wordt getrokken.
De negen ADR-klassen
Elke gevaarlijke stof valt in één hoofdklasse, soms met subklasse. De klasse bepaalt het etiket, de verpakkingseisen, de scheidingsvoorschriften en de opleiding die de chauffeur moet hebben.
Ontplofbare stoffen
Stoffen en voorwerpen die door een chemische reactie gas kunnen ontwikkelen met schade tot gevolg.
VUURWERK · SPRINGSTOF · MUNITIEKlasse 1 — Ontplofbare stoffenGassen
Samengeperst, vloeibaar gemaakt of opgelost onder druk. Onderverdeeld in brandbaar, niet-brandbaar en giftig.
PROPAAN · ZUURSTOF · AMMONIAKKlasse 2 — GassenBrandbare vloeistoffen
Vloeistoffen met een vlampunt onder de 60 graden Celsius. De grootste categorie in het wegvervoer.
BENZINE · ETHANOL · VERFVERDUNNERKlasse 3 — Brandbare vloeistoffenBrandbare vaste stoffen
Inclusief zelfontbrandende stoffen en stoffen die bij contact met water brandbaar gas vormen.
LUCIFERS · NATRIUM · FOSFORKlasse 4 — Brandbare vaste stoffenOxiderende stoffen
Stoffen die zuurstof afgeven en daarmee brand van ander materiaal veroorzaken of versterken.
WATERSTOFPEROXIDE · NITRATENKlasse 5 — Oxiderende stoffenGiftige en infectueuze stoffen
Stoffen die bij inademing, opname of huidcontact schade toebrengen. Klasse 6.2 omvat besmettelijke stoffen.
BESTRIJDINGSMIDDELEN · UN3373Klasse 6 — Giftige en infectueuze stoffenRadioactieve stoffen
Aparte regelgeving met eigen colli-typen, transportindex en meldingsplicht bij de autoriteiten.
MEDISCHE ISOTOPEN · BRONNENKlasse 7 — Radioactieve stoffenBijtende stoffen
Stoffen die levend weefsel aantasten of bij lekkage schade aan het voertuig veroorzaken.
ZWAVELZUUR · NATRONLOOG · ACCU'SKlasse 8 — Bijtende stoffenDiverse gevaarlijke stoffen
Restcategorie met eigen voorschriften. Lithiumbatterijen vallen hieronder en vormen een groeiend vraagstuk.
LITHIUMBATTERIJEN · ASBEST · DROOGIJSKlasse 9 — Diverse gevaarlijke stoffenWat er in de cabine moet liggen
Bij een controle langs de weg wordt hier als eerste naar gevraagd. Ontbrekende of onvolledige documenten leiden tot stilstand van het voertuig, ongeacht of de lading zelf in orde is.
Vervoersdocument
De omschrijving van de zending in de voorgeschreven volgorde. Afwijken van die volgorde is op zichzelf al een tekortkoming.
- UN-nummer, voorafgegaan door de letters UN
- Officiële vervoersnaam van de stof
- Gevaarsetiketnummers tussen haakjes
- Verpakkingsgroep I, II of III
- Aantal en soort colli, totale hoeveelheid
Schriftelijke instructies
Het viertalige instructieblad dat voorschrijft wat de bemanning doet bij een incident. Moet in een taal zijn die de bemanning leest.
- Maatregelen per gevaarsklasse
- Aanwijzingen voor de bemanning bij lekkage of brand
- Overzicht van de verplichte uitrusting aan boord
ADR-certificaat chauffeur
Basiscertificaat, met aanvullingen voor tank, klasse 1 of klasse 7 als de lading dat vraagt. Vijf jaar geldig.
- Basisopleiding colli
- Specialisatie tankvervoer
- Specialisatie klasse 1 en klasse 7
Voertuigdocumenten
Voor tankvoertuigen en bepaalde ladingen geldt een keuringsplicht met bijbehorend goedkeuringscertificaat.
- ADR-goedkeuringscertificaat voertuig
- Bewijs van keuring blusmiddelen
- Identiteitsbewijs van de bemanning
Zeven controles voordat de poort opengaat
De uitgebreide, printbare versie met toelichting per controle staat op de checklistpagina.
Veelgestelde vragen
Wat betekent ADR precies?
ADR is het Europese verdrag voor het internationale vervoer van gevaarlijke goederen over de weg. Het schrijft voor hoe stoffen geclassificeerd, verpakt, geëtiketteerd, gedocumenteerd en vervoerd worden. De tekst wordt elke twee jaar herzien.
Wanneer geldt de vrijstelling voor kleine hoeveelheden?
Onder de zogeheten 1000-puntenregeling mag een beperkte hoeveelheid per transporteenheid vervoerd worden zonder het volledige regime. De rekenmethode verschilt per vervoerscategorie. De vrijstelling is niet vrijblijvend: verpakking, etikettering en een basisdocument blijven verplicht.
Wat zijn de verpakkingsgroepen I, II en III?
Ze geven de mate van gevaar aan. Groep I is hoog gevaar, groep II gemiddeld en groep III laag. De groep bepaalt welke verpakkingskwaliteit is toegestaan en telt mee in de vrijstellingsberekening.
Hoe zit het met lithiumbatterijen?
Die vallen onder klasse 9 met eigen bijzondere bepalingen, afhankelijk van wattuur, of de batterij los is of in apparatuur zit, en of hij beschadigd is. Beschadigde of teruggeroepen batterijen kennen een aanzienlijk zwaarder regime dan nieuwe.
Wanneer is een veiligheidsadviseur verplicht?
Bedrijven die gevaarlijke stoffen vervoeren, verpakken, laden of lossen moeten een gecertificeerde veiligheidsadviseur aanstellen. Er gelden enkele uitzonderingen voor bedrijven die uitsluitend onder vrijstellingen werken.
Mag een gewone koerier gevaarlijke stoffen meenemen?
Alleen binnen de vrijstellingsgrenzen en met de juiste verpakking en documentatie. Daarboven is een ADR-gecertificeerde chauffeur en een daarvoor uitgerust voertuig vereist. Controleer dit vooraf — de afzender blijft medeverantwoordelijk.
Wie rijdt dit daadwerkelijk?
Deze site documenteert de regels, maar rijdt niet. Voor ADR-vervoer in Nederland verwijzen wij naar Vervoer enzo uit Nieuwegein: ADR-gecertificeerde chauffeurs, spoedvervoer en ervaring met de klassen die de meeste koeriers weigeren.